Trong nhiều bài viết mình từng nói rằng: Ngày nay người ta hay lạm dụng từ Chiến Lược, rằng bất cứ một mánh khóe hay một chiêu trò cắp nhặt nào cũng đều được gán cho cái tên là Chiến Lược. Nào là chiến lược kinh doanh, chiến lược marketing, chiến lược tăng doanh số, chiến lược dẫn đầu....Thế nhưng khi đọc qua các lời hô hào đao to búa lơn đó, có bao giờ các bạn tự hỏi vậy Chiến Lược là gì hay không?
Nếu ta google, có thể cho ra vài kết quả khá là "học thuật" như: Chiến Lược là định hướng, là kế hoạch, là hành động, là mục tiêu, là lộ trình, là sáng tạo .v.v.v....Có vô vàng định nghĩa Chiến Lược là gì. Có những định nghĩa mới nghe sẽ rất thuyết phục như : "Chiến lược là xác định ta đang ở đâu, muốn đến đâu và đi đến đó bằng cách nào"....Thế nhưng tất cả các cách trả lời đó chưa thực sự thuyết phục được mình.
Trong rất nhiều khái niệm về chiến lược mà mình từng tiếp xúc thì có lẻ khái niệm "Chiến Lược là một Lựa Chọn" chính là khái niệm mình thấy đơn giản, thực tế và hay nhất. Và bất ngờ là khái niệm này lại được đưa ra bởi một người Việt Nam là ông Nguyễn Dương, một người học đại học ở Canada và hiện đang làm chuyên gia CX tại Việt Nam.
Định nghĩa đầy đủ về chiến lược của Nguyễn Dương như sau:
"Chiến lược là một lựa chọn có giá trị, dựa trên năng lực lõi của mình và khác biệt với đối thủ"
Lựa chọn có nghĩa là ta chọn cái gì và không chọn cái gì. Và lựa chọn đó phải đáp ứng được 3 tiêu chí: Có Giá Trị, Năng lực lõi, và khác biệt với đối thủ. .
Khi làm việc riêng với nhiều Thành Viên Hội Đồng của Group group Bên Trong Ngành Cưới mình từng thấy rất nhiều những "chiến lược kinh doanh", "chiến lược marketing" mà Thành Viên Hội Đồng đó đi học từ nơi khác mang về nhưng không thể thực hiện hiệu quả được. Đơn giản vì những thứ cắp nhặt đó hoàn toàn không đáp ứng được một trong ba tiêu chí trên. Thậm chí có cái không đáp ứng được cả ba.
Người dạy kêu về làm cái này đi, làm cái kia đi và họ cũng về làm theo. Nhưng cả người dạy lẫn người học đều không nhận thức năng lực của studio, của doanh nghiệp đang ở đâu? Tình hình tài chính hay cơ cấu chi phí của studio đang thế nào? Chất lượng đội ngũ nhân sự đang ở đâu? Văn hóa doanh nghiệp hay quy trình vận hành đã có hay chưa?...Đó là vài ví dụ về "năng lực" thôi chứ chưa cần bàn sâu tới "năng lực lõi" là gì.
Rồi cái chiến lược đó có thực sự khác biệt với đối thủ hay không? Có phải là ưu thế vượt trội của mình trước đối thủ hay không? Đối thủ có thể bắt chước làm theo hay không ?
Thậm chí cái cơ bản nhất chính là "Giá Trị" thì nhiều cái chiến lược thầy bà đem đi dạy cũng chả mang lại cái giá trị gì nếu ta chịu phân tích và đo lường cho kĩ. Ví dụ đơn giản nhất trong ngành cưới là ba cái trò tạo group cộng đồng kiểu hội này hội kia... Việc chọn kênh marketing cộng đồng không sai. Cái sai là người tạo không phân tích kĩ cái giá trị thực sự đối với khách hàng là gì. Chính vì vậy dẫn đến việc mấy cái group đó sau một thời gian tốn tiền xây dựng thì chỉ là nơi để bóc phốt với đấu đá lẫn nhau chứ chả mang lại một giá trị gì cho khách hàng lẫn doanh nghiệp.
Nếu bạn đã đọc tới đây bạn sẽ hiểu một chiến lược là một sự lựa chọn và sự lựa chọn sẽ có những tiêu chí. Thế nhưng đâu là danh sách "các sự lựa chọn" để bạn chọn lựa rằng bạn sẽ làm cách này mà không làm cách kia ? Bạn nghĩ đó là sự sáng tạo, sự nhạy bén? Đúng nhưng chỉ một phần rất nhỏ mà thôi. Sự sáng tạo và nhạy bén đó chỉ có thể có nếu bạn dựa vào cái mà mình luôn lải nhải hàng chục năm nay. Đó chính là Kiến Thức Nền Tảng.
Ví dụ
Đó là lý do mà trong các Workshop của mình đều có một thời lượng nhất định để đi qua các khái niệm cơ bản, các kiến thức nền tảng, những thứ chỉ là lý thuyết nhưng ta bắt buộc phải biết trước khi nói đến chuyện chiến lược.
Nhiều bạn Thành Viên Hội Đồng thường há hốc mồm mỗi khi họ đưa ra vấn đề họ gặp phải và mình chỉ mất vài giây đã có thể list ra cho họ một đống giải pháp, một đống sáng kiến. Tất cả chỉ vì mình có kiến thức nền tảng nên mình đã có sẵn vô vàng các "sự lựa chọn" được phân loại sắp xếp dựa trên nhiều danh mục, nhiều "tiêu chí", nhiều bối cảnh. Phương pháp nào phù hợp 3 tiêu chí của chiến lược đã nếu ở trên tức nó phù hợp với bối cảnh của doanh nghiệp là mình có thể liệt kê ra ngay và biến nó thành chiến lược. Việc triển khai một chiến lược cần thêm nhiều yếu tố như đo lường, đánh giá, điều chỉnh....Tuy nhiên việc hiểu được chiến lược thực sự là gì thì ít nhất sẽ không làm lãng phí thời gian luẫn quẩn và bị cuốn theo các trào lưu hoặc các chiêu trò ăn xổi.
Hẹn các bạn tại Workshop Nhân Sự và Workshop Branding & Marketing sắp tới. Ngoài 2 ngày chính thức của mỗi Workshop thì chúng ta sẽ có 1 ngày để giao lưu bàn chuyện Chiến Lược Là Gì và các đề tài nhạy cảm khác liên quan đến chiến lược.