Một nhà hiền triết người Thảo Điền từng nói:
Khi có một ý tưởng kinh doanh, người Mỹ sẽ bắt tay vào làm ngay với năng lượng cao nhất. Nhưng khi thấy kế hoạch không ổn, họ sẵn sàng dẹp ngay trong vòng vài tuần để làm cái khác.
Người Nhật thì khác. Khi có một ý tưởng kinh doanh, họ sẽ phân tích mọi rủi ro đến mức không còn gì để phân tích thì mới bắt tay vào làm.
Còn người Việt Nam thì khi có một ý tưởng, họ sẽ phải coi trên thị trường có ai làm chưa, nếu chưa có ai làm thì họ sợ, nếu có người làm thành công rồi thì họ mới bắt chước làm y chang:))
Đó chỉ là câu chuyện vui mình hay nói với bạn bè. Còn nói nghiêm túc hơn chút, theo cách mình nhìn thì các triết lý quản trị trên thế giới tuy không tuyệt đối, nhưng có những xu hướng dễ nhận thấy.
Người Mỹ thì thiên về quản trị cơ hội – Opportunity Management. Họ muốn chiếm thị trường nhanh nhất. Đối với họ, chi phí bỏ lỡ cơ hội còn đáng sợ hơn chi phí của một lần thất bại.
Nếu bạn thấy họ mở một quán ăn, nhà hàng hay địa điểm kinh doanh mà chỉ trong vòng 2 tuần đã đóng cửa, không tiếc chi phí đầu tư, thì cũng đừng lấy làm lạ. Họ chấp nhận nhiều thất bại nhỏ để tìm ra một thành công lớn.
Họ coi số lần thất bại là thành tích tích luỹ, là một thứ rất bình thường, thậm chí hãnh diện chứ chả có gì xấu hổ. Đối với họ, thất bại không phải là mất tiền. Thất bại là học phí. Chỉ có đứng yên mới là rủi ro.
Người Nhật thì thiên về quản trị rủi ro – Risk Management. Họ mất nhiều thời gian phân tích mọi rủi ro và chuẩn hoá quy trình trước khi ra mắt, vì quan niệm: đừng để sai rồi mới sửa, hãy cố gắng để đừng sai.
Họ luôn cố gắng đưa ra thị trường một sản phẩm đủ tốt và đủ ổn định để không làm mất lòng tin khách hàng. Họ sợ một lỗi sản phẩm có thể ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu, đến lòng tin khách hàng.
Họ coi một lỗi sau khi tung ra sản phẩm là tốn kém. Thế nên họ dành nhiều thời gian cho Risk Management, Quality Assurance, rồi Kaizen đủ kiểu...
Người Đức thì thiên về Engineering Excellence – thiết kế và kỹ thuật hoàn hảo. Họ dành nhiều thời gian cho thiết kế và kỹ thuật sao cho đúng ngay từ đầu. Đối với họ, thiết kế tốt sẽ tiết kiệm chi phí suốt vòng đời sản phẩm.
Họ có thể mất thêm vài tháng chỉ để tối ưu một chi tiết mà khách hàng gần như không nhìn thấy. Nhưng đổi lại, 20 năm sau cái máy đó vẫn chạy.
Bởi vậy, các thương hiệu của Đức ở nhiều lĩnh vực thường rất nổi tiếng về kỹ thuật. Dù lấp một cái ổ gà ngoài đường hay sửa cái ống nước thì tiêu chuẩn kỹ thuật của họ cũng cực cao.
Người Hàn Quốc thì có xu hướng thiên về tốc độ thực thi – Execution Speed. Khi có ý tưởng, khi phát hiện một thứ có tiềm năng, họ muốn làm nhanh hơn đối thủ. Họ giỏi biến ý tưởng thành hiện thực một cách nhanh nhất.
Họ không dành nhiều năm để tranh luận mà ra quyết định nhanh, sau đó vận hành với cường độ cực cao cùng vô vàn KPI và deadline cực gắt.
Khi dò đúng sóng, họ có thể đầu tư nhân sự, nhà máy, marketing, hệ thống bán hàng với tốc độ sao cho trong vòng vài năm phải vượt mặt đối thủ. Đó là lý do người ta hay có câu đùa: Người Mỹ phát minh, người Nhật hoàn thiện, còn người Hàn sản xuất và bán khắp thế giới.
Người Trung Quốc thì lại thiên về Adaptability & Scale – thích nghi và mở rộng. Họ thử nhiều mô hình khác nhau cùng lúc. Có mô hình thất bại rất nhanh, nhưng mô hình nào chứng minh được hiệu quả bằng dữ liệu thì họ mở rộng với tốc độ đáng kinh ngạc.
Ví dụ dễ thấy nhất là mấy chuỗi trà sữa hay mô hình F&B của họ. Họ không dựa vào một ý tưởng hay một phương pháp duy nhất. Họ có thể thử hàng trăm mẫu, hàng trăm kiểu.
Sau khi thử nghiệm, đo lường bằng data và thấy cái nào ổn nhất, họ sẽ đẩy toàn lực để nhân bản và mở rộng nhanh nhất.
Người Việt Nam thì lại có đủ mọi triết lý, đủ mọi xu hướng và phương pháp... trừ mấy cái ở trên:)))
Hoặc cũng có thể nói, họ có đủ mọi triết lý nhưng cái không có chính là: thật sự theo đuổi một triết lý nào đến nơi đến chốn:)))
Khi có một ý tưởng, họ phải chờ xem có ai làm thành công chưa thì mới làm. Mà điều khôi hài là nhiều khi họ không phân biệt được đó là mô hình thực sự thành công hay chỉ là cái vỏ truyền thông hào nhoáng bên ngoài.
Đơn giản vì họ kém phân tích số liệu, thiếu nền tảng để phân tích, thích quyết định cảm tính nhưng lại rất tự tin vào trực giác. Họ cho rằng trực giác của mình là chân lý vượt mọi số liệu, dữ liệu:)))
Khi có một ý tưởng, họ bắt tay vào làm mà không cần plan, không cần kế hoạch hay chiến lược, không cần timeline, deadline hay KPI mục tiêu gì. Nên thường các ý tưởng đó sẽ gãy nửa chừng khi gặp khó khăn, hoặc kéo dài vô tận mà chưa thấy kết quả. Đơn giản chỉ vì không có kế hoạch hay chiến lược cụ thể.
Thậm chí Việt Nam còn có một đức tính mà mấy nước kia không có: khi mô hình thất bại thì không bỏ ngay mà cứ “cố gồng” chỉ vì... sĩ diện:))).
Ở trên là những xu hướng mình chém gió cho vui chứ chả phải thống kê gì hết. Huống chi trên đời cũng chả có gì tuyệt đối. Mình viết cho bạn bè đọc chơi, ai nhột chỗ nào thì tự biết thôi chứ mình cũng không rảnh để tranh cãi nhé:))))